Gdańsk centrum odbudowy Ukrainy. W grze ponad 160 umów i 10 mld euro

Gdańsk otwiera dwudniową debatę o odbudowie Ukrainy

Gdańsk stał się na dwa dni miejscem jednego z najważniejszych spotkań politycznych i gospodarczych dotyczących przyszłości Ukrainy. Rozpoczęta właśnie Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, czyli Ukraine Recovery Conference, została współorganizowana przez Polskę i Ukrainę. Jej głównym zadaniem jest nie tylko rozmowa o skali zniszczeń wojennych, ale przede wszystkim skoordynowanie międzynarodowego wsparcia, uruchomienie inwestycji i stworzenie realnego planu powojennej odbudowy kraju. Dla zwykłych mieszkańców Europy oznacza to, że temat pomocy Ukrainie wchodzi w kolejny etap: od doraźnego wsparcia ku długofalowemu odbudowywaniu państwa, gospodarki i codziennego życia.

Premier Donald Tusk podczas otwarcia konferencji podkreślał, że obecność licznych europejskich liderów to sygnał nie tylko dla Polski i Ukrainy, ale także dla całego świata. Chodzi o pokazanie, że solidarność nie kończy się na deklaracjach i wystąpieniach, lecz ma przełożyć się na konkretne decyzje polityczne i finansowe. Szef rządu zaznaczył też, że przez dwa dni do Gdańska przyjechali premierzy, prezydenci, przewodniczący instytucji międzynarodowych, przedsiębiorcy oraz menedżerowie, którzy wspólnie mają pracować nad wielkim projektem odbudowy Ukrainy po wojnie. To ważne również dla polskich firm i samorządów, bo oznacza wzmacnianie współpracy gospodarczej z krajem, który w przyszłości będzie potrzebował ogromnych inwestycji w niemal każdym sektorze.

"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo 'solidarność' to nie jest pusty slogan"

Donald Tusk, Premier

"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"

Donald Tusk, Premier

Sama konferencja nie jest wydarzeniem jednorazowym oderwanym od wcześniejszych działań. To kontynuacja międzynarodowego formatu uruchomionego przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. W praktyce oznacza to próbę zebrania w jednym miejscu rządów, instytucji finansowych i biznesu po to, by uniknąć rozproszenia działań oraz przyspieszyć podejmowanie decyzji. Dla obywateli ma to znaczenie bardzo konkretne: odbudowa szkół, elektrowni, dróg czy szpitali wymaga nie tylko pieniędzy, ale także zgodnego działania wielu partnerów, ustalenia priorytetów i rozpisania etapów prac.

• Konferencja w Gdańsku trwa dwa dni.
• Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów.
• Łączna wartość planowanych porozumień ma wynieść 10 mld euro.
• Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro.
• Środki te pochodzą z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro.

Ponad 160 porozumień i miliardy euro na kolejne etapy wsparcia

Jedną z najważniejszych zapowiedzi padłych podczas konferencji była informacja o skali przygotowywanych umów. Premier Ukrainy Julia Swyrydenko poinformowała, że oczekiwane jest podpisanie ponad 160 porozumień o wartości 10 mld euro. Jak zaznaczyła, ich znaczenie będzie wielowymiarowe: obejmie rozwój regionalny, działalność biznesową oraz obszar obronny. To pokazuje, że odbudowa Ukrainy nie będzie ograniczała się do odtwarzania tego, co zostało zniszczone, ale ma także tworzyć podstawy do funkcjonowania nowoczesnego państwa i stabilnej gospodarki.

"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"

Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy

Na znaczenie trwałego wsparcia zwracali uwagę również przywódcy instytucji europejskich. Szef Rady Europejskiej Antonio Costa podkreślił, że pomoc dla Ukrainy ma pozostać konsekwentna i niezłomna, bo jej celem jest osiągnięcie sprawiedliwego i trwałego pokoju. Z kolei przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zaapelowała do partnerów, by nie osłabiali zaangażowania, ponieważ silna i niezależna Ukraina leży we wspólnym interesie Europy. Dla mieszkańców Polski i regionu to istotny sygnał, że bezpieczeństwo, stabilność gospodarcza i przyszłe relacje handlowe są dziś ściśle powiązane z sytuacją za wschodnią granicą.

"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"

Antonio Costa, szef Rady Europejskiej

"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"

Ursula von der Leyen, Przewodnicząca Komisji Europejskiej

W czasie konferencji ogłoszono również konkretny ruch finansowy ze strony Unii Europejskiej. Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro z unijnej pożyczki wartej 90 mld euro. To jeden z najbardziej namacalnych przykładów tego, że debata w Gdańsku nie ogranicza się do politycznych deklaracji. Unijna ambicja, o której mówiła Ursula von der Leyen, wykracza poza samą pomoc ratunkową: chodzi także o to, by Ukraina mogła się rozwijać i bogacić jako wolny europejski kraj. W tym kontekście Unia Europejska przedstawiana jest jako największy inwestor w Ukrainie, co ma znaczenie zarówno dla dzisiejszej odbudowy, jak i dla przyszłych procesów integracyjnych.

Symbolika Gdańska i odbudowa rozumiana szerzej niż same mury

Wybór Gdańska na miejsce tego spotkania nie został potraktowany jako przypadek. Premier Donald Tusk przypomniał, że to właśnie tutaj rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, czyli II wojna światowa. Jednocześnie Gdańsk jest dziś jednym z najbardziej wyrazistych przykładów udanej rekonstrukcji miasta zniszczonego przez konflikt. Odbudowa dotyczyła tu nie tylko budynków i zabytkowej tkanki miejskiej, ale także ducha miejsca, tożsamości oraz zdolności wspólnoty do podniesienia się po katastrofie. Taki kontekst nadaje konferencji wymiar znacznie szerszy niż tylko gospodarczy.

"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"

Donald Tusk, Premier

W wystąpieniach pojawił się też ważny wątek, że odbudowa Ukrainy to nie wyłącznie stawianie nowych domów, szkół, elektrowni i infrastruktury. Równie ważna jest odbudowa wspólnoty oraz relacji opartych na prawdzie, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za przyszłość. Premier mówił, że historia Europy pokazuje, iż nawet po najtragiczniejszych konfliktach możliwe jest budowanie trwałych relacji między narodami. Jako przykład podał dzisiejsze partnerstwo Polaków, Niemców, Francuzów i Brytyjczyków, choć jeszcze w czasie wojny porozumienie między tymi narodami wydawało się niemal niemożliwe.

"Ukraina słusznie chce być częścią zjednoczonej Europy. Zawsze warunkiem prawdziwego, pełnego zjednoczenia było rozumienie własnej historii. I autentyczna zdolność i gotowość do pojednania"

Donald Tusk, Premier

"Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość"

Donald Tusk, Premier

To spojrzenie ma praktyczne konsekwencje. W czasie konferencji mają zostać podpisane umowy między podmiotami polskimi i ukraińskimi, które będą służyć zacieśnianiu relacji gospodarczych. Dla polskich przedsiębiorców to szansa na udział w przyszłych projektach inwestycyjnych, a dla mieszkańców regionów przygranicznych i całego kraju także perspektywa nowych miejsc pracy, zleceń oraz rozwoju współpracy handlowej. Na marginesie URC odbywają się również spotkania dwustronne premiera z liderami państw i instytucji, między innymi z prezesem Banku Światowego Ajayem Bangą, kanclerzem Austrii Christianem Stockerem oraz premierem Bułgarii Rumenem Radewem. Takie rozmowy zwykle decydują o tym, jak szybko polityczne deklaracje przechodzą w konkretne ustalenia finansowe i organizacyjne.

W szerszej perspektywie Gdańsk staje się więc miejscem, gdzie łączy się kilka planów jednocześnie: polityczny, finansowy, historyczny i społeczny. Z jednej strony mowa o ogromnych kwotach, dziesiątkach porozumień i międzynarodowej koordynacji. Z drugiej chodzi o to, by Ukraina po wojnie mogła nie tylko odbudować zniszczoną infrastrukturę, ale również umocnić swoją pozycję jako wolne, europejskie państwo. Harmonogram najbliższych działań wyznaczają właśnie dwa dni konferencji, podczas których mają zapaść decyzje, zostać podpisane umowy i uruchomione kolejne etapy pomocy. Dla obywateli w Polsce to ważny moment, bo pokazuje, że wsparcie dla Ukrainy ma dziś wymiar nie tylko polityczny, ale także gospodarczy i długofalowy.