Bogusław Modest Żórawski

Oficer wojskowy i wywiadu
15.06.1902 17.07.1973 Ozorkowie

Biografia

Bogusław Modest Żórawski urodził się 15 czerwca 1902 roku w Ozorkowie. Był oficerem wojskowym i wywiadu, związanym z Polskimi Siłami Zbrojnymi oraz Armią Krajową (cichociemny).

Ukończył w 1922 roku Wydział Nawigacyjny Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie, a następnie studiował w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie oraz w Institut Superieur de Commerce w Antwerpii, zdobywając w 1927 roku dyplom Licence en Science Commerciales.

W latach 1927–1931 pracował w Polsko-Skandynawskim Towarzystwie Transportowym „Polskarob” SA w Gdyni, a następnie do 1937 roku jako generalny przedstawiciel towarzystwa ubezpieczeniowego „Polonia”. Od 1929 roku był wykładowcą w Instytucie Handlu Morskiego i Liceum Handlowym w Gdyni, prowadził zajęcia z transportu morskiego, ubezpieczeń morskich i eksploatacji okrętów. Od 1937 roku był naczelnikiem Wydziału Transportu i Administracji Morskiej Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni; do 1939 roku kierował wydziałem i był członkiem rady pedagogicznej.

Dnia 28 lipca 1939 roku wyruszył wraz z młodzieżą pierwszego rocznika Wydziału Transportu i Administracji Morskiej PSM na podróż szkoleniową m/s Chrobry pod dowództwem kpt. ż.w. Edwarda Pacewicza. Rejs prowadził do Ameryki Południowej; wśród pasażerów był m.in. pisarz Witold Gombrowicz.

W 1940 roku przybył statkiem m/s Chrobry z Brazylii do Wielkiej Brytanii i podjął pracę w Komitecie Transportowym Ministerstwa Przemysłu i Handlu. Od jesieni 1940 roku służył w wywiadzie Marynarki Wojennej, został awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 1 marca 1942 roku. W 1942 roku skierowano go na placówkę wywiadowczą do Oranu w Algierii, gdzie prowadził rozpoznanie floty francuskiej i możliwości desantu sił alianckich. Przez siedem miesięcy działał jako agent wywiadu morskiego, a następnie jako zastępca kierownika placówki wywiadu w Oranie (Afryka Północna).

Po powrocie do kraju został przeszkolony w specjalnościach wywiadowczych, uczestniczył w kursach dla kandydatów nacichociemnych, w tym na Oficerskim Kursie Doskonalącym Administracji Wojskowej w Glasgow oraz w kursie spadochronowym i odprawowym. Został zaprzysiężony na rotę ZWZ/AK 22 kwietnia 1943 roku i awansował na porucznika 3 maja 1943 roku; następnie nabył stopień kapitana ze starszeństwem od 17 września 1943 roku.

Skoczył ze spadochronem do okupowanej Polski w noc 16/17 września 1943 roku w operacji Riposta Neon 2, z samolotu Halifax JN-911 Z (138 Dywizjon RAF). Podczas lądowania doznał złamania kości śródstopia. Towarzyszyli mu cichociemni Norbert Gołuński Otton Wiszniewski i Topola.

W czasie aklimatyzacji w Warszawie w maju 1944 roku został przydzielony do wywiadu ofensywnego KG AK, do ekspozytury Lombard (Referat Zachód) w Wydziale Wywiadu Ofensywnego Stragan Oddziału II. Był I zastępcą kierownika i szefem inspektoratu sieci wywiadowczych ds. morskich.

W powstaniu warszawskim służył dalej jako oficer wywiadu ofensywnego KG AK. W sierpniu 1944 roku został aresztowany na Mokotowie, uciekł z transportu do Krakowa, a następnie ponownie ujęty podczas wywózki do Niemiec i wywieziony w okolice Jeziora Bodeńskiego, Isny im Allgäu. Po uwolnieniu w 1945 roku nawiązał kontakt z oddziałami francuskimi, a następnie z misją brytyjską; 19 sierpnia 1945 roku zameldował się w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza.

Pozostał na emigracji, mieszkał w Wielkiej Brytanii, a do 1969 roku w Stanach Zjednoczonych. Po śmierci żony wrócił do Polski. Był autorem licznych publikacji, m.in. handel morski w praktyce (wyd. Departament Morski Ministerstwa Przemysłu i Handlu, 1928, wznowione po wojnie), Składniki transportu morskiego (1935, wznowione po wojnie), artykułów w czasopismach fachowych o tematyce morskiej. Był również autorem wspomnień pt. Grunt to upór w Drogi cichociemnych... (Veritas Londyn 1954, 1961, 1972; Bellona Warszawa 1993, 2008).

17 lipca 1973 roku zginął tragicznie w wypadku samochodowym pod Poznaniem.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Awans na kapitana marynarki wojennej ze starszeństwem od 17 września 1943 roku.
Czterokrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych.
Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami.
Autor publikacji o handlu morskim i wspomnień Grunt to upór.

Ciekawostki

Skoczył ze spadochronem do okupowanej Polski w noc 16/17 września 1943 w operacji Neon 2.
W czasie wojny służył w wywiadzie morskim AK i działał w Oranie (Algieria).
Po wojnie mieszkał na emigracji w Wielkiej Brytanii i USA; powrócił do Polski po śmierci żony w 1969 roku.

Udostępnij