Genowefa Pohl
Biografia
Genowefa Pohl urodziła się 23 lutego 1923 w Ozorkowie jako drugie dziecko Jana Pohla i Janiny Pohl z domu Wróblewska. Miała starszego brata Mieczysława, który w czasie II wojny światowej walczył na froncie wschodnim. Pohl podpisała Volkslistę w październiku 1941 i została skierowana do pracy w Kriminalpolizei, a następnie do obozu dla dziewcząt i dzieci przy ul. Przemysłowej w Łodzi.
W latach 1943–1944, na krótko, została przeniesiona do filii obozu w Dzierżąznej, nadzorując pracę więźniów. Po kilku miesiącach powróciła do Łodzi i dalej pracowała w obozie, pełniąc do 18 stycznia 1945 funkcję Hilfskraft przy kierowniczce obozu dziewczęcego Sydonii Bayer. W Oddziale VI obozu pracowały także inne więźniarki, m.in. Maria Koster, Maria Linke, Olga Reichel, Helena Bidermann oraz Olga Schmidt.
18 stycznia 1945, na dzień przed wyzwoleniem Łodzi, opuściła obóz z innymi funkcjonariuszami i po dotarciu ciężarówką na ul. Kilińskiego 152, gdzie mieściła się siedziba łódzkiego Kriminalpolizei (Kripo), oddaliła się do domu i nie ukrywała się, dalej mieszkając w przedwojennym, rodzinnym domu. W latach 1945–1946 odbyła Kurs Handlowo-Spółdzielczy w Łodzi. W tym okresie spotykała się z dziećmi więzionymi w byłym obozie i utrzymywała kontakt z innymi pracownikami obozu.
W 1949 została oskarżona, jednak została uniewinniona. Po wyzwoleniu pracowała w biurze Zakładów Metalowych nr 10, a od 1956 przez kilkanaście lat była intendentką żłobka przy Zakładach Przemysłu Bawełnianego im. Armii Ludowej w Łodzi. Od 1965 należała do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD), gdzie wystawiała zaświadczenia potwierdzające pobyt różnych osób w obozie przy Przemysłowej. Ponadto była członkinią klubów sportowych Włókniarz Łódź i Łodzianka, gdzie uprawiała rzuty oszczepem.
26 listopada 1962 złożyła w Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego w Łodzi sprawozdanie ze swojej pracy w obozie. Pod koniec lat 60. XX w. zaangażowała się w prace upamiętniające obóz i utrzymywanie kontaktów z więźniarkami, próbując przedstawić siebie w lepszym świetle.
11 grudnia 1970 trafiła do aresztu. Procesy w 1972 i 1974 były prowadzone pod ogromną presją społeczną. Ostatecznie 2 kwietnia 1974 zapadł wyrok 25 lat pozbawienia wolności, 10 lat pozbawienia praw publicznych i konfiskata mienia. W 1989 została przedterminowo zwolniona. Zmarła w 2003 roku w Łodzi. Jest bohaterką książki Błażeja Torańskiego Kat polskich dzieci. Opowieść o Eugenii Pol (Prószyński i S-ka, 2022).