Zalmen Zylbercweig
Biografia
Zalmen Zylbercweig urodził się w Ozorkowie, w rodzinie wywodzącej się od Malbima. Był synem żydowskiego pisarza Czwi Hirsza Zylbercweiga. W 1897 przeniósł się z rodziną do Łodzi, gdzie uczył się w chederze, a następnie w Lidzie w jesziwie rabina Icchaka Jakoba Reinesa.
Pracował krótko jako rolnik, a następnie prowadził działalność handlową. W młodości pisał humorystyczne sztuki oraz tłumaczył sztuki europejskie na jidysz. W latach 1909–1910 publikował EyropeisheliteraturAwroma Rajzena. W 1910 pod pseudonimem Solomon ukazało się jego tłumaczenie na jidysz sztuki Janusza Korczaka w gazecie Łodzier Togblat, w której zatrudniono go w 1912. W 1912 zaangażował się również szerzej w działalność teatralną – kierował amatorskim żydowskim zespołem teatralnym „LIDA”. W 1913 zajmował się tłumaczeniem repertuaru teatralnego w teatra Scala w Łodzi. W latach 1915–1918 współpracował z wędrowną trupą teatralną, dla której pisał sztuki oraz adaptacje sztuk europejskich. W latach 1915–1924 był redaktorem Łodzier Togblat i pisał felietony, artykuły polityczne, reportaże, humoreski i anegdoty, recenzje książek, muzyki i przedstawień teatralnych jidysz, a także adaptacje nowel i przekłady literatury europejskiej. Przekładał na jidysz sztuki m.in. Alexandre Dumasa, Williama Shakespeare’a, Herman в Sudermann, Bernard Shaw, Henrik Ibsen, Herman Heijermans, Leonida Andreyeva, Fiodora Dostojewskiego, Arthura Schnitzlera i Octave Mirbeau. W 1924 napisał komedię Poznański un Konnt łódzkich fabrykantów, którą wystawiano w teatrze Scala.
Od 1922 redagował wraz z Lazarem Kahanem tygodniki Teater un Kino i Teater un Kunst, ponadto redagował czasopisma takie jak: Literatura, Yugend, Di jetsige cajt, i publikował w: Fraje erd, Heftn far literatur, Der idisher zhurnalist, Ltnaylandi Literarisze bleter w Warszawie, Wilnie, Dos naye lebn w Białymstoku, Keneder odler w Montrealu, Morgn-zhurnal, Der amerikaner, Tsukunft, Teater-shtern, Pinkes fun amopteyliYivo-bleter w Nowym Jorku, Parizer haynti Unzer vort w Paryżu, a także dla prasy jidysz i hebrajskiej w Izraelu. Był także łódzkim korespondentem m.in. Hajntw Warszawie, Forverts w Nowym Jorku i Idisze Cajtung w Buenos Aires.
W 1924 przeniósł się do Izraela jako korespondent gazet w jidysz, z którego w 1927 przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, a następnie podróżował po gminach żydowskich po całym świecie, zbierając materiały do Leksykonu Teatru Jidysz (Leksikon fun yidishn teater). W 1937 zamieszkał w Nowym Jorku, gdzie współtworzył amerykański oddział YIVO. Był również członkiem krajowego zarządu Jewish National Workers Alliance i przewodniczącym United Emergency Relief Committee for the City of Lodz. W 1948 zamieszkał w Los Angeles, gdzie wraz żoną Celią prowadził audycję Zylbercweig Jidysz Radio Hour, był przewodniczącym Komitetu ds. Edukacji Jidysz i lokalnego oddziału YIVO. W USA działał również jako redaktor Der amerikaner (Nowy Jork, 1937-1948) i Lodzer zikhroynes-bukh (Tom wspomnień łódzkich, Nowy Jork, 1941) oraz współredaktor Elye teneholts yoyvl-bukh (Tom jubileuszowy Elye Tenenholts, Nowy York, 1955)
Życie prywatne
Zylbercweig był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Miriam, drugi raz ożenił się z aktorką jidysz Celą Zuckerberg.